Mantar Hastalığı Nedir

Enfeksiyon hastalıkları arasında yer alan mantar hastalığı, tek hücreli mantarların ciltte meydana gelen şişlik, kaşıntı, kızarıklık ve iltihaplanma durumlarına neden olur. Vücudun farklı bölgelerinde görülebilen mantarlarlar farklı türlere ayrılır. Özellikle ayak, yüz, kafa ve el bölgesindeki ciltte meydana gelen mantarlar çoğalarak enfeksiyona neden olur.

Mantar Hastalığı Nedir

Mantarlar ilk olarak vücudun küçük bir bölümünde görünse de ilerleyen zamanla birlikte vücuttaki farklı bölgelere yayılım eğilimine girer. Mantar oluşum içinde olan alanların dışına yayılım etkisi göstererek bölgede iltihaplanmalara neden olur. Buna göre enfeksiyon normalin aksine oldukça ağır semptomlar halinde devam eder. Mantar hastalığı günümüzde en fazla saç, ayak, kasık, vajina ve tırnak bölgesindeki deri alanlarda kendini gösterir. Mantar hastalığı oldukça nadir olsa da lenf bezinde ve dil bölgesinde de görülebilmektedir.

Mantar Hastalığı Bulaşıcı Mı?

Mantar hastalığı, hasta olan bireylerin eşyaları, temas ettiği ürünler ve direkt olarak hasta bireyle temas etme durumlarında bulaşabilen bir hastalık türüdür. Bazı mantar çeşitlerinde yüksek bulaşıcı etkisi olması nedeniyle insanların yoğun olarak bulunduğu bölgelerde birden fazla insana bulaşarak salgına neden olabilir. Çocuklarda görülen mantar hastalığı okul ortamlarında hızlı bir şekilde yayılım gösterir.

Mantar hastalığının bulaştığı diğer alanlar ise özellikle aynı ev ortamında ortak kullanıma sahip olan terlik, çorap, ayakkabı, peçete, çarşaf ve terlik gibi ürünlerdir. Bunun yanı sıra kalabalık ortamların yoğun olarak kullandığı sauna, hamam, havuz, plaj ve otel odaları gibi alanlarda da mantarların bulaşıcı olduğu belirtilmektedir.

Mantar hastalığı sadece insanlar arasında değil aynı zaman da hayvanlar arasında da bulaşıcı bir etkiye sahiptir. Bu nedenle mantar türleri hayvanlarda etkilerini tüy dökülmeleri ile kendini gösterir. Hayvanların tedavi edilmemeleri durumunda ise insanlara rahatlıkla bulaşabilmektedir.  Hayvanlardan insanlara mantar hastalığının bulaşma durumları, insanlarda mantar hastalığının daha şiddetli geçmesine neden olur.

Mantar Hastalığının Çeşitleri Nelerdir?

Mantar hastalığı belirtileri ve göstermiş olduğu alanlara göre farklı türlere ayrılır. Bu türler ise;

  • Tırnak Mantarı: Genellikle ayak tırnaklarının iç kısımlarında görülen mantar çeşididir. İlk olarak tırnakların uç kısımlarından yayılım göstererek iç alanlara doğru yayılan tırnak mantarları, tırnak içinde kalınlaşmaya başlamasıyla birlikte tırnaklardaki rengin bozulmasına da neden olur. Genellikle sarı ve beyaz renge sahip olan tırnak mantarları, tırnakların kırılmasını sağlayarak şekil bozukluklarına yol açar. Ayakların başparmak kısımlarında sıklıkla görülen tırnak mantarları, ilerleyen zamanlarla birlikte diğer parmaklara da yayılım içine girer. İlk olarak herhangi bir belirti göstermeyen tırnak mantarları, zamanla birlikte şiddetli ağrılara neden olarak hareket kabiliyetini kısıtlar. Gün boyu ayakkabı içinde olan ayaklarda şiddetli ağrılara neden olabilir.
  • Ayak Mantarı: Özellikle spor yapan bireylerde görülebilen ayak mantarları, günümüzde en fazla görülen mantar türleri arasında yer alır. Ayak mantarları kaşıntı, iltihaplanma ve ciltte dökülmelere neden olan bir türdür. Ayak bölgesinin taban kısmında çatlama, kuru hal ve kalınlaşma gibi durumları görülür. Özellikle iltihaplanmanın etkisiyle meydana gelen kötü kokunun yanı sıra ayaklardaki çatlaklar ve ağrılar ayak mantarının belirtileri arasında yer alır. Ayak mantarları özelikle gençlerde daha fazla görülebilen bir mantar türüdür. Bunun nedeni ise ortak kullanım alanlarında olmaları ve uzun süre boyunca ayakların ayakkabılar içinde kalmış olması. Sıcak ve nemli bölgelerde ayak mantarları egzamaya dönüşebilmektedir.
  • Vajinal Mantar: Kadınlarda meydana gelen vajinal mantar en fazla görülebilen enfeksiyon türüdür. Vajinal mantar, yararlı mantarlar ve bakterilerin değişim haline geçmesi sonucunda meydana gelerek kontrolsüz çoğalması ile tanımlanmaktadır. Özelikle şiddetli kaşıntı etkisi nedeniyle kadınları günlük yaşamları boyunca rahatsız eden bir durum olması nedeniyle tedavi olunmaması durumunda genital bölgede yayılım içine girer.
  • Vücut mantarı: Vücudun farklı bölgelerinde görülebilen bir mantar türüdür. Halka halinde kızarıklık olarak görülebilen vücut mantarı, ilk olarak oldukça küçük bir halka olarak kendini gösterse de ilerleyen zamanlarla birlikte iltihaplanma meydana gelir. Kızarıklık ve leke olan bölgelerde dökülme ve kaşıntılar etkisini gösterir. Vücut mantarının en fazla görüldüğü bölge ise kasık ve ayak bölgesidir.
  • Saç Mantarı: Kafadaki deri bölgesinde meydana gelen mantar türüdür. Özellikle kafa derisine etki eden saç mantarı, saçların uzamasını engelleyerek kafa derisinde dökülmelere neden olur. Saç mantarı halka halinde yayılım gösterirken, iltihaplanma, deride döküntü, kaşıntı, kızarıklık ve kepek gibi problemlerle kendini gösterir. Saç mantarının en dikkat çeken özelliği ise saçı ve kafa derisini etkilemeden belirtileri göstermesidir. Genellikle çocuklarda daha fazla görülebilen bir mantar türüdür.

Mantar Hastalığı En Fazla Kimde Görülür?

  • Aşırı terleyen bireylerde
  • Hamilelerde
  • Ergenlik dönemi öncesinde
  • İleri seviyede kanser hastalığı olan bireylerde
  • Duş sonrasında nemli halde olanlarda
  • Kişisel eşyalar arasında yer alan ayakkabı, havlu ve çarşaf gibi ürünleri ortak kullananlarda
  • AIDS olan bireylerde
  • Sürekli olarak ıslak ellere sahip olan bireylerde
  • Diyabet hastalığı olanlarda

 

Mantar Neden Olur?

Mantar hastalığı cilt yüzeyindeki hücrelerle etkileşim haline girerek deformasyona uğrar. Mantar hastalığına neden olan etkenler ise;

  • İlaç kullanım durumlarında
  • Aşırı derecede sıcak ve nemli olan bölgelerde
  • Temizliğe dikkat etmeyen birey ya da alanlarda
  • Aşırı terleme sonucunda
  • OBEZİTE
  • Kadınların gebelik dönemlerinde
  • Dar elbise giyme
  • Enfekte olan hayvanlarla temas halinde olma
  • Ortak kullanım ürünleri arasında yer alan havlu, elbise ve kıyafet gibi ürünler
  • Cildin yeteri kadar kurutulmaması

Mantarların en sevdiği ortamlar özellikle aşırı sıcak ve nemli alanlardır. Bu alanlarda hızla çoğalma eğilimi içinde bulunurlar. Bunlara bağlı olarak mantar hastalığı genellikle yaz dönemlerinde görülebilen bir hastalık türü olarak da adlandırılır.

Mantar Hastalığının Belirtileri Nelerdir?

Mantar hastalığı vücudun farklı alanlarında görüldüğü için değişiklik göstermektedir. Ancak yaygın olarak görülen belirtileri şu şekildedir;

  • Süregelen kaşıntı
  • Deride meydana gelen halka halindeki şişlik ve kızarıklıklar
  • Ciltte meydana gelen iltihaplanma
  • Ciltte meydana gelen dökülme ve pullanma
  • Kahverengi, kırmızı ya da pembe renge sahip oluşan lezyonlar

Bu belirtilerin haricinde farklı belirtiler de gösterebilmektedir. Özellikle tırnak mantarları, tırnaklarda renklerin ve şekillerin değişmesine neden olabilir. Vajinal mantar ise deri dökülmesi, kızarıklık ve kaşıntıya ek olarak akıntı durumları da görülebilir. Vücudun farklı bölgelerinde meydana gelen mantarlarda kabarık halde görünebilir. Belirtilerin herhangi biri olması durumunda en yakın sağlık kuruluşuna gidilmesi gerekmektedir.

Mantar Hastalığı Tanısı Nasıl Konur?

Mantar hastalığının tanısının konulması için ilk olarak test yapılması gerekmektedir. Belirtinin olduğu bölgeden belirli bir kısım alınarak teste tabi tutulur. Ancak oldukça nadir mantar türlerinin teşhisi konulması için özel ışık kullanılır. Vajinal mantar teşhisi için meydana gelen akıntının bir kısmı alınarak test edilir. Yapılan testler sonucunda mantar hastalığı tanısı konulabilir. Bu testlerin haricinde belirtiler incelenerek tanı konulabilir. İlk olarak ilerleyiş tarzı ve belirtiler ele alınır.

Mantar Hastalığı Tedavisi Nasıl Yapılır?

İlk olarak mantar hastalığının etki alanları belirlendikten sonra tedaviye başlanır. Mantar hastalığının tedavilerinin tamamına yakını oral yol ile kullanılan ilaçlardır. Bunun yanı sıra pomat, krem ve losyon gibi ürünler de tedavi yöntemleri arasında yer alır. Ancak ileri seviye mantar hastalıklarının tedavilerinde de bu tedavi yönteminden ek olarak faydalanılabilir.

En tercih edilen yöntemler ilaç tedavi yöntemidir. Bununla birlikte krem ve ilaçların düzenli kullanımı tedavinin en önemli adımlarıdır. Hızlı bir şekilde üreme eğiliminde olmaları nedeniyle yayılma eğilimi çok geniştir. Düzenli olarak ilaç kullanım durumları yayılım hızını yavaşlatarak tedavi yöntemine büyük fayda sağlar. Mantar hastalığının tedavisi de türlerine göre değişiklik göstermektedir. Vücut, tırnak ve saç mantarlarının tedavisi 1 ay sürerken vajinal mantarlar genellikle 10 gün içinde tedavi edilir. En uzun süren mantar tedavisi ise tırnak mantarlarıdır. Tırnak mantarı tedavisi 6 ay sürmektedir.

TEPKİNİZİ GÖSTERİN!

like
2
dislike
0
love
2
funny
0
angry
0
sad
2
wow
1