Sarı Nokta Hastalığı Nedir?

Sarı nokta hastalığının bir diğer ismi makula dejenerasyonu olarak tanımlanır. Genellikle gelişmiş ülkelerde yaşayan 65 yaş üstü bireylerde merkezi görme problemlerinin en önemli etkeni olarak tanımlanır.

Sarı Nokta Hastalığı Nedir?

Günümüzde yapılmış olan çalışmalara göre sarı nokta hastalığının görülme yaşı 55 yaş üstü için %3 olarak gözlemlenirken yaşın ilerlemesiyle birlikte her 5 yaş artışında bu durum %1 artarak devam eder.

Sarı nokta hastalığı olarak adlandırılan makula, keskin görme yetisine sahip olabilmemiz için görev yapan retina tabakasında bulunan ufak bir bölgedir. 5 mm çapı olsa da merkezi görmede en önemli etkendir. Bu bölgede ışığın algılanmasını sağlayan hücreler bulunmaktadır. Bu bölge gözün daha detaylı bir şekilde görmesine yardımcı olur. Örnek vermek gerekirse kitap okumamızı sağlayabilen bir işlemdir. Makula’nın sağlıksız şekilde çalışması durumunda gözde meydana gelen karanlık ve bulanık görme durumları kendini gösterir.

Sarı nokta hastalığı olan bireylerde merkezi görme problemleri ortaya çıksa da yan bölgelerde herhangi bir sorun görülmez. Örnek vererek açıklarsak bir birey arabanın karşıda olduğunu görse de plakayı okuyamaz. Sarı nokta hastalığı ev ortamlarında kişisel ihtiyaçlarını karşılasa da ev dışında tek başına rahat hareket edemez. Özellikle okuma, izleme ya da yazma konusunda yetersiz kalmaktadır. Sarı nokta hastalığı ilerleyebilen bir hastalık türüdür.

Sarı nokta hastalığı yaş ve kuru olarak iki farklı sınıf altında toplanmıştır. Günümüzde sarı nokta tanısı konulan bireylerin %75’den fazlası kuru sarı hastalığı olarak tanımlansa da ilerleyen seviyede görme problemlerine neden olan sarı nokta hastalığı ise yaş tip sarı nokta hastalığıdır. Yaş sarı nokta hastalığı ileri seviye görme problemlerinin %80’nini oluşturmaktadır.

Yaş ve Kuru Sarı Nokta Hastalığı Nedir?

Yaş sarı nokta hastalığı, geçmiş dönemlerde kuru sarı nokta hastalığı olan bireylerde görülmektedir. Kuru sarı nokta hastalığı olan bireylerin %10’luk kısmında yaş sarı nokta hastalığına yakalanma riski bulunmaktadır. Yaş sarı nokta hastalığı farklı nedenlerle kendini gösterebilir.

Kuru sarı nokta hastalığı halk arasında en fazla karşılaşılan sarı nokta hastalık türüdür. Kuru sarı nokta hastalığı bazı durumlarda ilk olarak tek gözde ortaya çıkar ve ilerleyen seviyelerinde her iki gözde de görülebilir. Tek gözün kuru sarı nokta hastalığına yakalanması durumunda direkt olarak beyin vasıtası ile diğer göze de geçebilmektedir.

Yaş sarı nokta hastalığının görülme durumları şu şekildedir;

  • Normal olmayacak şekilde damarların büyümesi sonucunda gözde görme kaybı: Gözde retina ve sklera yapıları arasında yer alan damarlar oldukça zengindir. BU bölgede koroid tabakası bulunur. Bu bölgede meydana gelen yeni damarların kan ya da sıvı kaçırmaları durumunda gözdeki retinanın görmesini engeller.
  • Gözün arka kısmında sıvının birikmesi sonucunda görme kaybı: Koroid bölgesinden sıvı ya da kan sızma durumlarında retina bölgesinde bulunan ince tabakada sıvı birikir. Bu birikme sonucunda şişkinlik meydana gelerek görme bozukluğuna neden olabilir.

Sarı Nokta Hastalığının Belirtileri Nelerdir?

Yal sarı nokta hastalığında görme kaybı hızlı bir şekilde kendini gösterirken, kuru sarı nokta hastalığı oldukça yavaş ve acısız şekilde kendini gösterir.

Belirtileri ise şu şekildedir;

  • Görme konusunda bozuklukların meydana gelmesi. (düz bir çizginin yan olarak görülme durumları)
  • Bireylerin yüzlerini tanıma ve seçme konusunda zorluk çekme
  • Bir ya da iki gözde birden merkez görme bozukluklarının ortaya çıkması
  • Düşük seviyede renk ya da parlaklık durumları
  • Detay gerektiren işler ya da okuma sırasında ekstra ışığa ihtiyaç duyma
  • Okuma sırasında meydana gelen bulanıklık
  • Az ışık bulunan ortamlarda görme problemleri

Sarı Nokta Hastalığının Sebepleri Nelerdir?

Sarı nokta hastalığının sebepleri günümüzde tamamen keşfedilmiş değildir. Ancak yapılan araştırmalara göre çevresel faktör ve genetik yapı nedeniyle ortaya çıktığı belirtilmektedir.

Sarı Nokta Hastalığının Riskleri Nelerdir?

Sarı nokta hastalığının birden farklı faktörü bulunur. Ancak bireylerde görünme oranları ile risk faktörleri arasında doğrudan bir bağlantı bulunmaktadır. Bunlar ise;

  • Genetik Faktör: Sarı nokta hastalığının en önemli sebebi gendir. Kalıtsal olma olasılığı sarı nokta hastalığında oldukça yüksektir.
  • Yaş: Yaşın ilerlemesiyle birlikte sarı nokta hastalığı görülme riskinde de artış meydana gelir. 50 yaş üstünde olan bireylerin bu hastalığa yakalanma riskleri daha fazladır.
  • Tütün Tüketimi: Sigara dumanını doğrudan tüketmek ya da maruz kalma durumları da sarı nokta hastalığının riskini artırmaktadır.
  • Irk: Sarı nokta hastalığı genellikle beyaz ren rengine sahip ırklarda daha fazla görülmektedir.
  • Obezite: Sarı nokta hastalığının en hızlı ilerleme durumları obezitede daha fazladır.
  • Kardiyovasküler hastalık: Bireylerde damar ya da kalbi etkileyebilecek bir kardiyovasküler hastalık durumu mevcut ise sarı nokta hastalığına yakalanma riski daha fazladır.

Sarı nokta hastalığının ilerlemesi durumunda görme kayıplarında büyük problemlere neden olur. Bununla bağlantılı olarak bireyler kendilerini sosyal ortamlardan izole ederek depresyona girebilmektedir. Bazı durumlarda bireylerde görsel halüsinasyonları görme durumları da görülmüştür. Meydana gelen halüsinasyon problemleri psikolojik rahatsızlığının olduğunu kanıtlanmaz ve etkisi olmaz. Özellikle araç, yüz, insan, bina ya da farklı desenler halüsinasyonlarda görülen şekillerdir. Meydana gelen bu şekiller bireylerin bilinçleri açık şekilde gerçekleşmektedir.

Sarı Nokta Hastalığından Korunmak Mümkün Mü?

Sarı nokta hastalığından korunmanın kesin yolu bulunmasa da düzenli olarak göz kontrollerine giderek bu hastalığı yavaşlatmak son derece önemidir. Bunun dışında bireyler yaşam kalitelerini düzenli halde tutması ve yukarıda bahsedilen maddelere uymaları durumunda hastalığın daha geç yaşlarda ortaya çıkmasına yardımcı olabilir. Besin tüketirken meyve ve sebze ağırlıklı tüketmek hastalığın ilerleyişini yavaşlattığı yapılan araştırmalar sonucunda kanıtlanmıştır. Bu nedenle antioksidan bulunan besinleri tüketmekte fayda var.

Sarı Nokta Hastalığının Teşhisi Nasıl Konur?

Göz kontrolleri sırasında retinada problem olup olmadığını anlamak için göz dibi kontrollerinin yapılması son derece önemlidir. Bununla birlikte yapılabilecek tetkikler şu şekildedir;

  • Göz anjiyosu
  • İlaçsız göz anjiyosu
  • Retina tomografisi

Sarı Nokta Hastalığının Tedavisi Nedir?

Geçmiş dönemlerde sarı nokta hastalıklarının tedavisinde lazer kullanılarak kılcal damar ve normal damarların büyümesi kontrol altına alınabiliyordu. Uygulanan bu tedaviler hastalığın ilerlemesini yavaşlatırken herhangi bir iyileşme etkisi göstermiyor.

Günümüzde VEGF ismi verilen büyüme faktörü sayesinde sarı nokta hastalığının tedavisi kontrol altına alınmaya başlandı. Gözün iç kısımlarına uygulanabilen ilaçlar sayesinde sarı nokta hastalığının durdurulması ve gözde sabit görme tanısı konulabildi. Bunun yanı sıra görme keskinliği konusunda da iyileştirmeler gerçekleştirildi. BU uygulamalar kuru sarı nokta hastalığına kesinlikle uygulanmaz. Bunun yerine ilerlemesini yavaşlatmak amacıyla besin ve diyet programları uygulanmaktadır.

TEPKİNİZİ GÖSTERİN!

like
2
dislike
0
love
0
funny
0
angry
0
sad
0
wow
1